Znajomość drugiego języka jest już powszechnym standardem. W biznesie, osoby dwujęzyczne współpracują z zagranicznymi partnerami, a w środowisku naukowym wspólny język umożliwia transfer wiedzy akademickiej między badaczami z całego świata. Chociaż człowiek może uczyć się języków całe życie, to największą wrażliwość językową wykazuje w dzieciństwie. Dlatego też maksymalne rozwinięcie potencjału językowego wymaga aktywnego zaangażowania rodziców i nauczycieli w edukację dwujęzyczną od najmłodszych lat. Na ten oraz inne tematy w dziedzinie nauczania drugiego języka dzieci w wieku przedszkolnym rozmawiali eksperci na Forum Edukacyjnym, które odbyło się 22 maja w Małopolskim Centrum Nauki Cogiteon w Krakowie. Wydarzenie zorganizował Departament Edukacji Urzędu Marszałkowskiego Województwa Małopolskiego.
Dr Rafał Solecki, dyrektor Małopolskiego Centrum Przedsiębiorczości, przedstawił cele i zakres planowanych naborów wniosków o dofinansowanie projektów z programu Fundusze Europejskie dla Małopolski na lata 2021 – 2027 Działanie 6.9 Wsparcie wychowania przedszkolnego oraz Działanie 6.29 Wsparcie wychowania przedszkolnego - ZIT, IIT:
- Nabór wniosków w ramach zadania 6.9 Wsparcie wychowania przedszkolnego, typ A. Podnoszenie jakości edukacji przedszkolnej oraz typ B. Tworzenie miejsc przedszkolnych zakończy się 5 czerwca 2024 r. Wnioski mogą składać przedsiębiorstwa, administracja publiczna, przedsiębiorstwa realizujące cele publiczne, instytucje wspierające biznes, instytucje ochrony zdrowia, organizacje społeczne i związki wyznaniowe, instytucje nauki i edukacji , partnerzy społeczni, ZIT (wnioskodawca to podmiot posiadający osobowość prawną lub będący ułomną osobą prawną, tj. podmiot nieposiadający osobowości prawnej, lecz posiadający na mocy).
- Nabór wniosków dla działania 6.9 Wsparcie wychowania przedszkolnego oraz Działania 6.29 Wsparcie wychowania przedszkolnego - ZIT, IIT, typ C Dwujęzyczny maluch odbędzie się od 27.06.2024 do 20.09.2024. Rozstrzygnięcie zaplanowano na marzec/kwiecień 2025 r. Wnioskodawcami mogą być podmioty takie jak: przedsiębiorstwa, administracja publiczna, przedsiębiorstwa realizujące cele publiczne, instytucje wspierające biznes, instytucje ochrony zdrowia, organizacje społeczne i związki wyznaniowe, instytucje nauki i edukacji, partnerzy społeczni oraz służby publiczne. Wnioskodawcą lub Partnerem w projekcie obowiązkowo musi być organ prowadzący Ośrodek Wychowania Przedszkolnego (OWP) objęty wsparciem w projekcie.
W przypadku naboru wniosków na wsparcie projektów wychowania przedszkolnego typ C. Dwujęzyczny maluch, planuje się wdrożenie programu dwujęzyczności polegające na równoległym nauczaniu języka polskiego i języka angielskiego, doskonaleniu kompetencji kadr placówek realizujących wychowanie przedszkolne w zakresie edukacji dwujęzycznej, a także na zakupie wyposażenia oraz pomocy dydaktycznych. Wsparcie będzie dostosowane do indywidualnych potrzeb dzieci.
Waldemar Miksa, główny koordynator Programu Powszechnej Edukacji Dwujęzycznej „Bilingual Future”, zaapelował o zmianę podejścia do nauki języków. Zamiast tradycyjnego określenia „język obcy”, koordynator proponuje stosować termin „język drugi”. Nowe sformułowanie ma zacierać dystans między uczniami a językiem, sprawiając, że stanie się on bardziej naturalny i osiągalny. Prosta zmiana słownictwa korzystnie wpłynie na proces nauki.
Według prof. Magdaleny Olpińskiej-Szkiełko z Uniwersytetu Warszawskiego, szkoły mogą najskuteczniej prowadzić edukację dwujęzyczną dzięki immersji językowej. Dzieci będą się skutecznie uczyć języka, mogąc wykorzystać go w określonym kontekście sytuacyjnym, biorąc udział w konkretnych działaniach i aktywnościach. Wczesny i intensywny kontakt dziecka z drugim językiem korzystnie wpłynie na jego rozwój poznawczy, a także rozwój języka pierwszego.
Prof. Marlena Plebańska z Uniwersytetu Warszawskiego mówiła o wykorzystaniu multidyscyplinarnego modelu edukacji STEAM w procesie nabywania kompetencji językowych. STEAM stanowi holistyczne podejście do edukacji młodzieży, łącząc nauki przyrodnicze, technologie cyfrowe i analogowe, inżynierię, sztukę i humanistykę oraz matematykę.
Następnie Aneta Michalak oraz Justyna Pikuła, nauczycielki przedszkoli samorządowych, zaprezentowały dobre praktyki z zakresu dwujęzyczności, które można wprowadzić w każdej placówce oświatowej. Przykładowo, w Przedszkolu Samorządowym nr 10 w Chrzanowie nauczyciele poddają dzieci codziennej ekspozycji na język angielski za pomocą zabaw ruchowych, gier i własnoręcznych projektów, jednocześnie zaspokajając dziecięcą potrzebę nieustannego ruchu. Z kolei w Przedszkolu Samorządowym nr 1 w Niepołomicach nauczyciele wykorzystują pacynki w roli angielskich native speakerów, do których zwracają się tylko po angielsku, zgodnie z zasadą One Person – One Language. Dzieci osłuchują się z angielskim poprzez bajki edukacyjne i uczą się od razu całych zwrotów zamiast pojedynczych słówek.
W Forum udział wzięło około 200 osób, głownie dyrektorzy oraz przedstawiciele organów prowadzących przedszkola. Wydarzenie zorganizowano w ramach projektu pn. Zbudowanie systemu koordynacji i monitorowania regionalnych działań na rzecz kształcenia zawodowego, szkolnictwa wyższego oraz uczenia się przez całe życie, w tym uczenia się dorosłych realizowanego z Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększenia Odporności - Komponent A „Odporność i konkurencyjność gospodarki”, inwestycja A3.1.1.
